Od czego liczy się termin
Termin zgłoszenia wierzytelności w upadłości wynosi 30 dni i biegnie od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Nie liczysz go od dnia, w którym sąd wydał postanowienie, ani od dnia, w którym dowiedziałeś się o upadłości. Między wydaniem postanowienia a obwieszczeniem mija zwykle kilka dni, więc pomyłka w punkcie startowym potrafi przesunąć twoje wyliczenie.
Obwieszczenie znajdziesz w publicznej wyszukiwarce KRZ pod adresem krz.ms.gov.pl. Szukaj po NIP albo numerze KRS dłużnika. Jak to zrobić pewnie, opisujemy w poradniku o tym, jak sprawdzić, czy firma jest w upadłości.
Zgłoszenie wierzytelności krok po kroku
1. Znajdź obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości
Odszukaj w KRZ obwieszczenie dotyczące dłużnika i zapisz jego datę. Zanotuj też sąd, sygnaturę i dane syndyka. W jednym postępowaniu pojawia się wiele obwieszczeń, dlatego upewnij się, że patrzysz na obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości, a nie na późniejsze ogłoszenia syndyków o liście wierzytelności czy sprzedaży.
2. Policz 30 dni od daty obwieszczenia
Dzień obwieszczenia nie wlicza się do terminu. Pierwszym dniem jest dzień następny. Gdy ostatni dzień wypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny od pracy, termin kończy się w najbliższy dzień roboczy.
| Data obwieszczenia | Trzydziesty dzień | Koniec terminu |
|---|---|---|
| wtorek, 3 marca | czwartek, 2 kwietnia | czwartek, 2 kwietnia |
| poniedziałek, 9 marca | środa, 8 kwietnia | środa, 8 kwietnia |
| czwartek, 5 marca | sobota, 4 kwietnia | pierwszy dzień roboczy po 4 kwietnia |
Daty w tabeli ilustrują kalendarz roku, w którym 3 marca wypada we wtorek. Przy prawdziwej sprawie sprawdź kalendarz danego roku i święta, które mogą przesunąć koniec terminu. Nie zostawiaj zgłoszenia na ostatni dzień: system bywa obciążony, a braki w dokumentach wychodzą zwykle w ostatniej chwili.
3. Zbierz dokumenty
Zgłoszenie musi być kompletne i udowodnione. Przygotuj:
- faktury i umowę, z której wynika wierzytelność,
- potwierdzenia dostaw albo wykonania usług,
- wezwania do zapłaty i korespondencję z dłużnikiem,
- wyliczenie odsetek i kosztów,
- dokumenty zabezpieczeń, na przykład zastawu, hipoteki, przewłaszczenia albo weksla,
- wyrok lub nakaz zapłaty, jeśli sprawa była już w sądzie.
4. Złóż zgłoszenie syndykowi
Wierzytelność zgłaszasz syndykowi. Firmy i zawodowi pełnomocnicy składają zgłoszenie przez system Krajowego Rejestru Zadłużonych. Zgłoszenie zawiera m.in.:
- dane wierzyciela,
- kwotę wierzytelności wraz z odsetkami i kosztami,
- dowody, które potwierdzają istnienie wierzytelności,
- kategorię, w której wierzytelność ma być zaspokojona,
- informację o zabezpieczeniach.
Pełny katalog wymogów formalnych zawiera Prawo upadłościowe, dostępne w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Przy wysokich albo spornych kwotach warto skorzystać z pomocy pełnomocnika.
5. Pilnuj listy wierzytelności
Syndyk sporządza listę wierzytelności i składa ją sędziemu-komisarzowi. Złożenie listy jest obwieszczane w KRZ. Od tego obwieszczenia masz dwa tygodnie na sprzeciw do sędziego-komisarza, jeśli twoja wierzytelność nie została uznana albo trafiła do listy w innej kwocie lub kategorii. To drugi termin w postępowaniu, który łatwo przegapić, bo pojawia się często kilka miesięcy po ogłoszeniu upadłości.
Co trafia na listę bez zgłoszenia
Nie każda należność wymaga twojego ruchu. Syndyk z urzędu umieszcza na liście należności ze stosunku pracy oraz wierzytelności zabezpieczone na mieniu dłużnika hipoteką albo zastawem rejestrowym, jeśli zabezpieczenie jest ujawnione w księdze wieczystej lub w rejestrze. Zwykły dostawca towarów czy usług z niezapłaconą fakturą do tej grupy nie należy i zgłoszenie musi złożyć sam.
Nawet przy zabezpieczeniu warto sprawdzić projekt listy. Kwota, odsetki i kategoria zaspokojenia bywają ustalone inaczej, niż zakładasz, a na korektę masz tylko termin na sprzeciw.
Wierzytelność w walucie obcej i odsetki
Należność w euro czy dolarach zgłaszasz w walucie umowy, a w postępowaniu przelicza się ją na złote według kursu średniego z dnia ogłoszenia upadłości. Odsetki licz do dnia poprzedzającego ogłoszenie upadłości i podaj sposób wyliczenia. Wierzytelność, której termin płatności jeszcze nie minął, też zgłaszasz: z dniem ogłoszenia upadłości zobowiązania pieniężne dłużnika stają się wymagalne.
Co się dzieje po upływie terminu
Przekroczenie 30 dni nie zamyka drogi całkowicie. Zgłoszenie po terminie bywa nadal możliwe, ale ma swoje skutki. Wierzyciel spóźniony nie uczestniczy w podziałach, które dokonano przed jego zgłoszeniem, a do tego może ponieść koszty związane ze spóźnieniem. W praktyce oznacza to, że im później się zgłosisz, tym mniejsza część masy upadłości zostaje do podziału.
Wniosek jest prosty: termin 30 dni traktuj jako twardy, nawet jeśli przepisy dają pewne pole po jego upływie.
Restrukturyzacja to inna procedura
Jeżeli dłużnik jest w restrukturyzacji, a nie w upadłości, wierzytelności nie zgłasza się w opisanym wyżej trybie. Spis wierzytelności sporządza nadzorca albo zarządca na podstawie ksiąg dłużnika i dokumentów. Twoja rola polega na sprawdzeniu spisu: czy twoja należność się w nim znalazła, w jakiej kwocie i z jakimi zabezpieczeniami. W razie błędu spis możesz zakwestionować.
Prawo restrukturyzacyjne zna cztery tryby: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i postępowanie sanacyjne. Rodzaj trybu jest podany w obwieszczeniu.
Najczęstsze błędy wierzycieli
- Liczenie terminu od daty postanowienia sądu zamiast od daty obwieszczenia.
- Wliczanie dnia obwieszczenia do 30 dni.
- Zgłoszenie samej kwoty głównej bez odsetek i kosztów.
- Brak informacji o zabezpieczeniach, które dają lepszą pozycję w podziale.
- Pominięcie obwieszczenia o złożeniu listy wierzytelności i dwutygodniowego terminu na sprzeciw.
Jak pomaga BiznesmeniInfo
Pobieramy obwieszczenia z KRZ kilka razy dziennie i przypisujemy je do firm. Dodajesz dłużników do obserwowanych, pojedynczo albo hurtowo z pliku z NIP lub KRS, i dostajesz alert mailem, gdy pojawi się obwieszczenie o którejś z nich. W planie Windykacja termin zgłoszenia wierzytelności liczymy automatycznie z obwieszczenia i pokazujemy go razem z datą publikacji oraz informacją, od czego go liczymy. Bieżące ogłoszenia upadłości firm są dostępne publicznie, a szerszy opis zastosowania znajdziesz na stronie o tym, jak działa monitoring należności.