Czym likwidacja różni się od upadłości
Likwidacja to uporządkowane zamknięcie spółki. Wspólnicy decydują, że spółka kończy działalność, a likwidatorzy doprowadzają sprawy do końca: zamykają umowy, ściągają należności, płacą długi i dopiero na końcu dzielą nadwyżkę. Spółka w likwidacji co do zasady jest wypłacalna, bo inaczej nie byłoby czego dzielić.
Upadłość to droga dla firmy niewypłacalnej. Gdy sąd ogłasza upadłość spółki, likwidacji nie przeprowadza się. Zamiast likwidatora pojawia się syndyk, a wierzyciele zgłaszają wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Ta różnica ma znaczenie praktyczne: w likwidacji wierzyciel rozmawia z likwidatorem i liczy na pełną spłatę, w upadłości czeka na plan podziału.
Obie drogi mogą się przeciąć. Jeśli w trakcie likwidacji okaże się, że aktywa spółki nie wystarczają na spłatę długów, likwidator ma obowiązek złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.
Likwidacja spółki z o.o. krok po kroku
Poniżej przebieg likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w kolejności, w jakiej widzi go wierzyciel. Podstawą jest Kodeks spółek handlowych, dostępny w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.
1. Uchwała o rozwiązaniu spółki
Najczęstszą przyczyną jest uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki. Zapada większością dwóch trzecich głosów i jest stwierdzona protokołem notarialnym. Przyczyną może być też zdarzenie wskazane w umowie spółki, na przykład upływ czasu, na który ją zawarto. Ogłoszenie upadłości również rozwiązuje spółkę, ale wtedy, jak wyżej, likwidacji nie ma.
2. Wpis otwarcia likwidacji do KRS
Likwidatorami są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki albo uchwała wspólników stanowią inaczej. Otwarcie likwidacji i dane likwidatorów zgłasza się do KRS. Wniosek o wpis zmiany składa się w terminie 7 dni od zdarzenia, a od 1 lipca 2021 wyłącznie elektronicznie.
Od otwarcia likwidacji spółka używa firmy z dodaniem oznaczenia „w likwidacji”. Informację o likwidacji znajdziesz w dziale 6 odpisu, który pobierzesz bezpłatnie w wyszukiwarce KRS. Likwidatorzy sporządzają też bilans otwarcia likwidacji.
3. Ogłoszenie i wezwanie wierzycieli
Likwidatorzy jednokrotnie ogłaszają w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji. W tym samym ogłoszeniu wzywają wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Wydania Monitora przejrzysz na stronie ems.ms.gov.pl, a omówienie tego, co dziś trafia do Monitora, znajdziesz na stronie Monitor Sądowy i Gospodarczy.
Zgłoszenie do likwidatora jest prostsze niż zgłoszenie do syndyka. Wystarczy pismo z kwotą, podstawą i dowodami. Wyślij je tak, żeby mieć potwierdzenie doręczenia.
4. Spłata zobowiązań i upłynnienie aktywów
Likwidatorzy kończą bieżące interesy spółki, ściągają jej wierzytelności, wypełniają zobowiązania i upłynniają aktywa. Nowe interesy mogą podejmować tylko wtedy, gdy służą zakończeniu spraw w toku.
Kwoty potrzebne na wierzytelności sporne albo jeszcze niewymagalne likwidatorzy składają do depozytu sądowego. Dla wierzyciela to ważna informacja: spór o należność nie oznacza, że pieniądze znikną w podziale między wspólników.
5. Podział i wykreślenie
Podział pozostałych środków między wspólników nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. W spółce akcyjnej ten okres wynosi rok. Po zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego likwidatorzy składają wniosek o wykreślenie spółki z rejestru. Co dzieje się dalej z długami, opisujemy w poradniku o tym, czym jest wykreślenie spółki z KRS.
Terminy, które musi znać wierzyciel
| Moment | Termin | Co robisz |
|---|---|---|
| Otwarcie likwidacji | wniosek do KRS w ciągu 7 dni od zdarzenia | Sprawdzasz dział 6 odpisu i dane likwidatora. |
| Ogłoszenie w MSiG | trzy miesiące od dnia ogłoszenia | Zgłaszasz wierzytelność likwidatorowi z dowodami. |
| Podział w sp. z o.o. | nie wcześniej niż sześć miesięcy od ogłoszenia | Upewniasz się, że twoja należność jest spłacona albo zabezpieczona w depozycie. |
| Podział w spółce akcyjnej | nie wcześniej niż rok od ogłoszenia | Jak wyżej. |
| Wniosek o wykreślenie | po zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego | Jeżeli nie dostałeś pieniędzy, działasz przed wykreśleniem. |
Zgłoś się w terminie z wezwania, nawet jeśli likwidator zna twoją należność z księgowości spółki. Zgłoszenie złożone wcześnie daje ci pozycję w rozmowie z likwidatorem i ślad na wypadek sporu.
Sygnały, że likwidacja nie pójdzie gładko
Większość likwidacji kończy się spokojnie. Kilka sygnałów zapowiada jednak kłopot:
- likwidator nie odpowiada na zgłoszenie wierzytelności albo podważa należność bez podania powodu,
- spółka od dawna nie składała sprawozdań finansowych, co widać w przeglądarce dokumentów finansowych KRS,
- tuż przed otwarciem likwidacji zmienił się zarząd albo wspólnicy,
- spółka sprzedaje aktywa podmiotom powiązanym ze wspólnikami,
- inni wierzyciele zaczynają kierować sprawy do sądu i komornika.
Przy takich sygnałach nie czekaj na koniec sześciomiesięcznego okresu. Wyślij wezwanie do zapłaty, rozważ pozew i sprawdź, czy masz zabezpieczenia osobiste, na przykład weksel albo poręczenie. Jeśli aktywa wyraźnie nie pokrywają długów, a likwidator nie składa wniosku o upadłość, skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Współpraca ze spółką w likwidacji
Spółka w likwidacji nadal może być stroną umów, choć tylko w zakresie potrzebnym do zakończenia spraw. Jeśli likwidator proponuje dokończenie zamówienia albo odkupienie zapasów, warto rozważyć tę propozycję, bo dla obu stron bywa korzystniejsza niż spór. Kilka zasad ogranicza ryzyko:
- Sprawdź w odpisie, kto jest likwidatorem i jak wygląda sposób reprezentacji. Umowę podpisuje likwidator, a nie dawny prezes, chyba że to ta sama osoba wpisana jako likwidator.
- Przy nowych dostawach żądaj płatności z góry albo przy odbiorze. Kredyt kupiecki dla spółki, która kończy działalność, nie ma uzasadnienia.
- Rozlicz wzajemne należności na piśmie. Jeśli spółka jest ci winna pieniądze, a ty jej, ustal wysokość obu kwot przed podziałem.
- Zapisz datę ogłoszenia o otwarciu likwidacji. Wyznacza ona najwcześniejszy moment podziału środków między wspólników.
Warto też zajrzeć do ostatnich sprawozdań finansowych w przeglądarce dokumentów finansowych KRS. Kapitał własny i poziom zobowiązań szybko pokazują, czy likwidacja ma szansę zakończyć się pełną spłatą, czy raczej skończy się wnioskiem o upadłość.
Jak pomaga BiznesmeniInfo
Codziennie zbieramy z KRS wpisy o otwarciu likwidacji i wykreśleniach. Lista spółek w likwidacji jest publiczna, a po założeniu konta filtrujesz ją po branży, regionie i kapitale. Kontrahentów dodajesz do obserwowanych, także hurtowo z pliku z numerami NIP lub KRS. Gdy u którejś z tych firm pojawi się otwarcie likwidacji, nowy likwidator albo wniosek o upadłość, dostajesz alert mailem. Dział windykacji znajdzie więcej na stronie o tym, jak działa monitoring należności.